Tüp Bebek Rehberi

Aşılama tedavisi nedir?

Tüp bebek öncesi, klasik tedavi içinde yer alan aşılama, rahim kanallarından en az bir tanesi açık olan (HSG filminde) ve sperm analizinde sperm özellikleri normal olan çiftlerde uygulanabilen bir yöntemdir. En fazla 6 kere yapılması önerilir. 3 veya 4 kere yapılmasına rağmen gebe kalınmazsa bu yöntemi devam ettirmenin pek faydası olmamaktadır. Genellikle başarı oranı % 8-15 arasında kabul edilir. Aşılama için kullanılan sperm örneğinin yıkanması önemlidir. Yıkanmamış sperm ile aşılama yapılmamalıdır.

Tüp bebek ve mikroenjeksiyon aynı mıdır?

Tüp bebek, uygulanan yöntemlerin Türkçe’de kullanılan genel adıdır. Mikroinjeksiyon bu yöntemlerin laboratuarda kullanılan teknik adıdır. Tüp bebek yapıldığı zaman zaten mikroenjeksiyonla yapılmaktadır.

Tüp bebek ne zaman yapılır?

Klasik kısırlık tedavisi ile (aşılama) sonuç alınamayan vakalar, rahim kanalları kapalı olanlar, sperm analizinde sorun olanlar, azospermi, kadın yaşının 37 ve üzeri olması gibi durumlarda uygulanır.
 
Tüp bebek programı için ne zaman başvurmalı?

Muayene ve tetkikler yapılıp yönteme karar verildikten sonra adet kanamasının 2. günü başvurulmalı.
 
Bir program süresi ne kadardır?

Yumurta gelişmesi, toplanması, embriyo oluşması, embryo transferi için uzun protokolda yaklaşık 1.5 ay, kısa protokolda 14-20 gün sürer.
 
Program ücret paketi nelerden oluşur?

Kullanılan ilaç ücreti dışında kalan, ultrasonla yumurta gelişmesi sırasında gerek duyulan kontrollar ve hormon tahlilleri, yumurta toplanması için hastaneye yatış, ameliyathane ve anestezi, laboratuar işlemleri, sperm alınıp hazırlanması, embryo transferi ve doktor ücreti (+ KDV) paket ücreti içindedir. Programa girmeden önce yapılan teşhis amaçlı hormon tetkikleri, rahim filmi (HSG), sperm tahlili, veya ilave tetkikler, yumurta gelişmesi amacıyla kullanılan ilaçlar ücrete dahil değildir.
 
İlaç kullanarak erkeğin sperm sayısı yükseltilebilir mi?

İlaç tedavisinden fayda görebilecek erkek sayısı oldukça azdır. Genellikle ilaçların pek faydası olmamakta. Azospermide ilaç tedavisi denenmekle beraber sonuç faydalı olmamaktadır. En iyi yöntem tüp bebek tedavisinin kendisidir. Erkek için kullanılacak ilaç masrafı da oldukça yüksektir.
 
Varikosel ameliyatı sperm eksiklikleri üzerine olumlu etki yapar mı? 

Varikosel ameliyatı olup olmama sorusu çok sık gündeme gelen bir konudur. Bu konuda tüp bebek uzmanları ve üroloji uzmanları arasında bazı görüş ayrılıkları mevcuttur. Varikosel ameliyatının faydalı olma ihtimali en fazla % 50 vakada mümkün olabilir. İleri derecede sayı azlığı, hareket azlığı veya şekil farklılığı olan sperm analizi sonuçlarında pek düzelme olmuyor. Yine en iyi tedavisi yöntemi tüp bebek tedavisinde seçilmiş kaliteli spermin yumurta içine enjeksiyonudur (icsi).
 
Erken menapoz nedir ? Tüp bebek yapılır mı?

Erken menapoz kadının 35 yaş öncesi adet görmemesi durumudur. Bu durumu olan kadınlarda çocuk isteği olsun veya olmasın mutlaka jinekolojik takipler yapılmalıdır. Çocuk isteği olan kadınlarda ilaç denemeleri yapılıp yumurta geliştirmeye çalışılabilir. Bu kadınlarda ön tetkiklerden sonra durum değerlen dirilmesi ne göre yumurta gelişmesi için hiç olmazsa bir kere deneme yapılabilir. Genç yaşta adetten kesilenler de bazen yumurtalıklar cevap verebilir. Yalnız tüm olumsuz ihtimaller hastaya önceden anlatılıp ona göre karar vermesine yardımcı olmak gerekir. Sonuçların pek yüz güldürücü olmadığı çiftlere önceden söylenmelidir. Ayrıca, bu tip hastalarda ilerdeki yaşamında gelişebilecek durumlar ile ilgili bilgi verilmesi gerekmektedir.
 
Daha önce 3 veya daha fazla başarısız tüp bebek denemesi olanlarda nasıl davranmalı?

Bu gibi durumlarda tüp bebek uygulamasından önce daha önceki uygulamalara ait tedavi safhaları  ve embriyoların laboratuar bulgularını incelemek uygun olur. Gerekirse çift yeniden deÄŸerlendirilir, bazen ilave testler istenebilir. Karı-koca‘dan genetik test istenebilir. Yeni deÄŸerlendirme sonucuna göre nasıl bir tedavi uygulanacağına karar verilir.

Tüp bebek için kullanılan ilaçların kalıcı etkisi var mı?

Hayır, bu ilaçlar kalıcı bir etki bırakmazlar. Zaten insandaki hormonların benzerleridir ve yeni üretim teknolojisi ile hemen hemen saf  hormon elde etmek mümkün olmaktadır.
 
Polikistik Over (PCO) ve Polikistik Over Sendromu (PCOS)’li kadınlar ne yapmalı?

PCOS’li kadınlar hormonal yönden farklı oldukları için en çok ilaçla tedaviden fayda görürler. Zaten en çok kısırlık sebebi aylık yumurta geliÅŸmesinin olmayışıdır. Ä°laçla yumurtalık uyarısı genellikle yumurta geliÅŸmesi ve iyi bir gebelik ÅŸansı ile sonuçlanır. Fakat bu tip kadınlarda bazen yumurta geliÅŸmesi için gereken doz ayarlamalarında zorluklar ortaya çıkar. Ya hiç yumurta geliÅŸmez veya istenenden çok yumurta geliÅŸerek tedavinin devamını imkansız kılar. Bu tip kadınlar ayrıca diabet, hipertansiyon gibi diÄŸer bazı rahatsızlıklara da aday oldukları için bu yönde de araÅŸtırılmaları ve gerekirse tedavileri yapılmalıdır. Hayat boyu takip gerekliliÄŸi konusunda uyarılmalıdırlar.
 
İleri derecede endometriozis veya çikolata kisti olanlar ne yapmalı?

Bu tip kadınlarda kısırlık tedavisi endometriozisin yerleşme alanlarına, ve yaygınlığına bağlı olarak farklılık gösterdiği için her kadını kendi durumuna göre değerlendirmek gerekir. Bazen kistlerin alınması gerekir, bazen kistler alınmadan tedaviye devam edilebilir. Endometriozisli kadınların hayat boyu takip edilmeleri gerektiği mutlaka hatırlatılmalıdır.
 
Miyom (myom) kısırlık nedeni mi? Miyomu olan kadın ne yapmalı?

Myomlar, rahimden kaynaklanan ve iyi huylu olan tümörlerdir, yani kanserle alakaları yoktur. Ãœreme çağındaki kadınların yaklaşık % 20-25’inde bulunurlar. Farkedilmeyecek kadar küçük olanlar yanında çok büyük olanlar da vardır. Senelerce büyümeden var olanların yanında çok hızlı büyüyen myomlar da mevcuttur. Miyomların gebeliÄŸi engelleyip engellemediÄŸine karar vermek bazen zor olmaktadır. Pek çok doktorun büyük bir myom mevcudiyetinde gebe kalıp doÄŸum yapan hastası olmuÅŸtur. Benzer olarak senelerce çocuÄŸu olmayıp da miyom ameliyatından sonra gebe kalan hastalar mevcuttur. Miyomlar rahimdeki yerleÅŸme yerlerine, sayılarına, büyüklüklerine göre çok farklı belirtiler verirler, bazen de farkedilmezler ve teadüfen muayene sırasında varlıkları saptanır. Bu nedenlerden dolayı her kadının kendi durumuna göre bir plan yapmak daha uygun olacaktır. Bir miyomun kısırlık nedeni olup olmadığına karar vermek için dikkatli bir jinekolojik muayene gerekir. Genellikle 5-6 cm boyutlarında olup da sık kontrollarda büyüme gösteren miyomlar operasyonla alınmalıdır. Miyom olup da gebe kalan kadın sayısı çoktur.

Yüksek FSH nasıl değerlendirilir?

Kadınlarda adet kanamasının 2-3 günü yapılan FSH ölçümü laboratuar normal üst sınırından fazla ise FSH yükselmesinden bahsedilir. FSH hormonu genellikle 37 yaşından sonra yükselme eğilimi gösterir. Kadınlarda menopoza girmeden yıllar önce (7-10 sene) FSH hormonunda seyrek olarak yükselmeler tesbit edilebilir. Zaman içinde bu yükselmeler daha sık olmaya başlar. FSH yüksekliğinin değeri arttıkça yumurtalıklardan yumurta geliştirme kapasitesinde azalma olabilir. Bu durum ancak ultrason takipleri ile tesbit edilebilir. Eğer yumurta gelişmesinde azalma söz konusu ise dışardan ilaç verilerek çocuk isteyen kadınlarda tedavi yapılabilir. FSH yükselmesi olan kadınlarda gebelik oranlarının biraz daha düşük olabileceği kendilerine anlatılmalıdır. Ayrıca klasik tedavilerle çok uzun süreler vakit kaybedilmemelidir. Bazen yeni evli ve 40 yaş üzeri kadınlarda her şeyin normal olduğu söylenip uzun süre tedavi yapılmadığına şahit oluyoruz.

Cinsel perhiz süresi sperm sayısını arttırabilir mi?

Boşalma olmazsa spermler belli bir süre döllenme yeteneklerini kaybederek dejenere olur. Sperm sayısı artsa bile kalitesi kötüleşir, normal yapıdaki spermlerin oranı azalır. Bu yüzden cinsel perhiz süresi 3-5 gündür.

Alkol ve sigara erkek üreme sağlığını nasıl etkiler?

Alkol, testosteron hormon seviyesini azaltarak etkisini gösterir. Alkol bağımlılığı, iktidarsızlığa sebebiyet verir. Sigara ise sperm sayısını, hareketliliğini ve normal yapıya sahip sperm oranını etkiler. Fazla miktarda alkol ve sigara tüketen erkek hastalarda; spermlerin, yumurtayı dölleme kapasitesi azalır.

Hiperstimülasyon sendromu neden olur?

Yumurtalıkların fazla uyarılması Hiperstimülasyona neden olur. Gonadotropin tedavisi gören hastaların üçte birinde görülür. Yumurtalıklar büyür ve kistler oluşur. Hastalarda genellikle karın ağrısı ve karında şişlik görülebilir. Daha ileri Hiperstimülasyonda ise bulantı, kusma, karın bölgesinde hassasiyet artar. Bu tip hastalar dinlenmeli, doktor tarafından daha yakın takip edilmelidir.

Blastosist transferi kimlere uygulanır?

Döllenen yumurta bölünerek ikinci günde 2-4 hücreye üçüncü günde 6-8 hücreye ulaşır. Doğal yollardan elde edilen gebeliklerde ise embriyo rahimde beşinci günde blasttosist evresine ulaşır.Çok yumurtası olup iyi kalitde embriyo elde edilen hastalara uygulanır.

PGD (preimplantasyon genetik tanı) herkese uygulanmalı mıdır ve/veya uygulanabilir mi?

Teorik olarak PGD her hastaya sunulabilir. Fakat bilimsel olarak uygulanan bir tekniğin hastaya fayda grtireceğinin öngörülmesi gereklidir. Örneğin yaşı genc olan, ilk yada ikinci tüp bebek tedavisi uygulanan, ailesinde genetik bir problem olmayan ağır erkek faktörü (şiddetli siperm problemi) olmayan, tekrarlayan, düşük öyküsü olmayan bir çifte PDG uygulaması uygun değildir. Fakat ileri yaştaki (38 yaş üzeri) hanımlar, tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı, ailede genetik risk, tekrarlayan gebelik kaybı vb. olan çiftler için eğer ebriyo sayıları işlem uygulamasından fayda görecek düzeyde ise (Örnegin dört ebriyo ve üzeri) faydalı bir tekniktir bazı çiflerde de emrio sayısı azda olsa uygulanması gerekmektedir. Örneğin genetik anomalili doğum öyküsü, kendisi yada eşinde saptanabilen genetik hastalık olan çiftler gibi.

Embriyo transferinden sonra kullanılan vajinal ilaçlar embriyoya zarar verir mi?

Bu ilaçlar hazneye uygulandığı için embriyoya zarar vermez. Aksine rahim içi dokuyu destekler ve gebelik üzerine olumlu etki eder.

Embriyo transfrerinden ne kadar süre sonra cinsel ilişkide bulunulabilir?

Embiyo transferinden 72 saat sonra.

Saçımı boyatabilir yada perma yaptırabilir miyim?

Hayır.